หลาย ๆ คน อาจจะเคยได้ยินว่า ยาคุมฉุกเฉินนั้นห้ามทานเกิน 2 ครั้ง ตลอดทั้งชีวิต เพราะอาจจะเสี่ยงเป็นโรคต่าง ๆ หรือเป็นโรคร้ายแรงมากมาย ความเชื่อนี้ จริงหรือหลอก มาดูกันดีกว่า พร้อมทำความรู้จักกับยาคุมฉุกเฉิน
จริงหรือหลอก?
คำตอบคือ “หลอก” แต่จริง ๆ แล้ว สาว ๆ ก็ไม่ควรทานยาคุมกำเนิดแบบฉุกเฉิน เกิน 2 ครั้งต่อรอบเดือน ต้องย้ำว่า 2 ครั้งต่อรอบเดือน ไม่ใช่ตลอดชีวิต เพราะมีวิจัยพบว่า การทานยาคุมฉุกเฉินมากกว่า 2 ครั้งขึ้นไปต่อรอบเดือน จะเสี่ยงต่อการตั้งครรภ์หรือท้องนอกมดลูก ซึ่งการตั้งครรภ์นอกมดลูกถือว่า เป็นภาวะเสี่ยงและอันตรายมาก ๆ ต่อสาว ๆ
ซึ่งการทานยาคุมฉุกเฉินบ่อย ๆ อย่างเช่น ทุกเดือน เดือนละครั้งหรือสองครั้ง ก็ไม่ใช่สิ่งที่ควรทำเท่าไหร่นัก เพราะว่า ยาคุมฉุกเฉินจะมีปริมาณฮอร์โมนที่สูงกว่ายาคุมกำเนิดปกติ จะทำให้ร่างกายได้รับฮอร์โมนมากเกินไปทุกเดือน และยาคุมฉุกเฉินก็มีผลข้างเคียงต่อร่างกาย เช่น อาจทำให้ปวดท้อง มีเลือดออกทางช่องคลอด หรือประจำเดือนมาไม่ปกติ ถ้าหากทานบ่อยก็คงไม่เหมาะสม อีกทั้งกลไกการทำงานยังไม่แน่ชัดและมีข้อจำกัดในการใช้งานอยู่สำหรับยาคุมฉุกเฉิน
และหากใช้ยาคุมกำเนิดฉุกเฉินบ่อยก็มีโอกาสพลาดที่จะตั้งครรภ์ง่าย ยิ่งใช้บ่อยเท่าไหร่ก็ยิ่งมีโอกาสพลาดตั้งครรภ์มากเท่านั้น
ทางที่ดีควรคุมกำเนิดโดยการใช้ถุงยาง เพราะเป็นวิธีที่ง่ายและสามารถป้องกันโรคติดต่อได้ด้วย หรือใช้ยาคุมกำเนิดแบบปกติ, แบบฝังใต้ท้องแขน หรือฉีดทุกเดือน หรือไม่ก็ปรึกษาคุณหมอ เพื่อหาวิธีการการคุมกำเนิดอื่น ๆ ที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคล เพื่อการคุมกำเนิดที่มีประสิทธิภาพ
ทำความรู้จักกับยาคุมฉุกเฉิน
ยาคุมฉุกเฉิน (Morning-after pills) เป็นยาเม็ดที่มีฮอร์โมนปริมาณสูง สำหรับทานหลังมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ได้ตั้งใจ ไม่ได้วางแผน หรือเหตุฉุกเฉินเช่น ถุงยางรั่ว เพื่อลดโอกาสการตั้งครรภ์ ซึ่งโดยทั่วไปของยาคุมฉุกเฉิน คือ ในแต่ละเม็ดจะมีฮอร์โมนขนาดสูง เพื่อไปรบกวนการตกไข่ หรือการปฏิสนธิของไข่และอสุจิ
วิธีทานก็คือ
– ถ้าเป็นยาคุมฉุกเฉินแบบเม็ดเดียว (ขนาด 1.5 มก.) ให้ทานหลังจากมีเพศสัมพันธ์โดยเร็วที่สุด ซึ่งไม่ควรเกิน 72 ชั่วโมง ทานเม็ดเดียวและหยุด
– ถ้าเป็นยาคุมฉุกเฉินแบบ 2 เม็ด (ขนาด 0.75 มก.) ต้องทานเม็ดแรกภายใน 24 ชม. และเม็ดที่ 2 ตามหลังจากทานเม็ดที่ 1 ภายใน 12 ชั่วโมง
ซึ่งผลข้างเคียงอาจจะทำให้คลื่นไส้ อาเจียน และอาจจะทำให้ประจำเดือนคลาดเคลื่อนมาไม่ตรงเวลา หรือมีอาการปวดท้อง เจ็บคัดเต้านม มีเลือดออกกะปริบกะปรอยได้ และข้อควรระวังคือ หากทานขณะตั้งครรภ์อาจทำให้ทารกในครรภ์พิการได้
ที่สำคัญต้องคิดไว้เสมอว่า ยาคุมฉุกเฉินนั้น ไม่สามารถป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ได้ หากมีเพศสัมพันธ์ควรใช้ถุงยางร่วมกับการคุมกำเนิดแบบอื่น ๆ เพื่อป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์